Khi danh tiếng trở thành nhãn hiệu

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on skype
Share on email

(KTSG) – Những năm gần đây, chúng ta chứng kiến một hiện tượng mới trong lĩnh vực thương hiệu: tên người nổi tiếng được đăng ký để trở thành nhãn hiệu.

Messi đã thắng kiện hãng xe đạp Massi sau vụ kiện về thương hiệu kéo dài suốt chín năm.

Đã từ lâu, chúng ta không còn lạ gì với hiện tượng “Celebrity Marketing”, trong đó các nhãn hiệu tung ra chương trình quảng cáo sử dụng hình ảnh nghệ sĩ, vận động viên hay các cá nhân nổi tiếng khác để tạo tiếng vang, thu hút khách hàng, như Georges Clooney quảng cáo cho cà phê Nespresso, hay Sơn Tùng là đại diện cho thương hiệu Go-Việt. Ở góc độ này, nhãn hiệu sử dụng tên tuổi của người nổi tiếng như một công cụ truyền thông để tạo thêm sức hấp dẫn cho sản phẩm, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của nhãn hiệu trên thị trường.

Thế nhưng, điều đặc biệt là những năm gần đây, chúng ta lại chứng kiến một hiện tượng mới trong lĩnh vực thương hiệu: tên người nổi tiếng được đăng ký để trở thành nhãn hiệu. Những nhãn hiệu mang tên các nghệ sĩ, cầu thủ, doanh nhân đình đám như Beyoncé, Rihanna, Ursain Bolt, Victoria Beckham, Justin Bieber, Katy Perry, Donald Trump ngày càng trở nên phổ biến hơn. Ở Việt Nam, xu hướng này cũng dần xuất hiện khi người nổi tiếng lấn sân sang lĩnh vực kinh doanh. Mỹ Tâm, Đàm Vĩnh Hưng là những nghệ sĩ đã đăng ký nhãn hiệu bằng tên của mình cho các dòng sản phẩm quần áo, dịch vụ nhà hàng ăn uống.

Tất nhiên, Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) của Việt Nam cũng như của nhiều nước khác đều không cấm đăng ký nhãn hiệu bằng tên thật hay nghệ danh, miễn là dấu hiệu sử dụng để đăng ký nhãn hiệu thỏa mãn các tiêu chí cụ thể do luật quy định (như có thể nhìn thấy và có tính khác biệt theo quy định của luật Việt Nam). Tên và hình ảnh của người nổi tiếng, trong khi đó, lại chính là những tài sản có giá trị và có thể khai thác thương mại. Chính vì thế, càng ngày càng có nhiều người nổi tiếng không muốn bỏ lỡ cơ hội này và dùng tên của bản thân để đăng ký nhãn hiệu kinh doanh.

Sự nổi tiếng của nhãn hiệu đóng vai trò quan trọng, quyết định khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Để tạo một môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển, luật về nhãn hiệu càng cần phải rõ ràng và hạn chế các tranh chấp có thể xảy ra.
Đặc biệt, khi người ta càng nổi tiếng, thì cái tên lại càng có tính khác biệt cao. Có thể nói, trong lĩnh vực nhãn hiệu, “khác biệt” chính là lợi thế “vàng”. Vụ tranh chấp giữa cầu thủ Lionel Messi với nhãn hiệu MASSI là một ví dụ. Năm 2011, cầu thủ này đăng ký nhãn hiệu châu Âu MESSI cho sản phẩm quần áo thể thao và thiết bị cứu trợ. Chủ sở hữu của nhãn hiệu MASSI cũng dành cho trang phục thể thao và thiết bị bảo vệ đã được đăng ký trước đó liền phản đối và yêu cầu hủy việc cấp nhãn hiệu MESSI, với lý do nhãn hiệu này có nhiều điểm quá giống với MASSI, cả về cách phát âm và cách viết. Vụ tranh chấp này lên tới tận Tòa án Liên minh châu Âu. Cuối năm 2020, tòa án này đã khẳng định rằng Lionel Messi hoàn toàn có thể đăng ký nhãn hiệu MESSI. Lập luận của tòa án dựa trên sự thực là Lionel Messi quá nổi tiếng, và phần đông người tiêu dùng đều phân biệt được sự khác biệt giữa MESSI và… MASSI.

Ngược lại, người kém nổi tiếng hơn thì tên tuổi cũng dễ bị coi là ít “khác biệt” hơn. Ví dụ như ngôi sao truyền hình thực tế Mỹ Kylie Jenner đã bị cơ quan về Bằng sáng chế và nhãn hiệu Mỹ USPTO từ chối cho đăng ký nhãn hiệu KYLIE, vì có thể gây nhầm lẫn với KYLEE – một nhãn hiệu tương tự đã có từ trước cho cùng một mặt hàng kinh doanh. Rõ ràng là cô không đủ nổi tiếng tới mức có thể làm cho người tiêu dùng “trung bình” phân biệt dễ dàng giữa KYLIE và KYLEE.

Tất nhiên, cũng không thiếu những trường hợp tên người nổi tiếng được một người khác mang ra đăng ký nhãn hiệu, với mục đích “ăn theo” danh tiếng người khác. Ví dụ, năm 2018, ba nhãn hiệu mang tên Laetitia Hallyday, Joy Hallyday và Jade Hallyday (tên vợ và hai cô con gái gốc Việt của ca sĩ người Pháp Johnny Hallyday) đã được đăng ký ở Pháp mà không có sự cho phép của gia đình Hallyday.

Tuy nhiên, hành vi cạnh tranh không lành mạnh này cũng không dễ qua mặt các nhà làm luật. Trong lĩnh vực luật nhãn hiệu, nhiều quốc gia áp dụng các quy định chặt chẽ nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng sự nổi tiếng của người khác, làm người tiêu dùng hiểu sai lệch hay gây nhầm lẫn về nguồn gốc sản phẩm. Cụ thể, ở Pháp, trên cơ sở nguyên tắc cấm vi phạm quyền nhân thân (droit de la personnalité), điều L. 711-4 g Bộ luật SHTT của Pháp không cho phép đăng ký nhãn hiệu là tên của người nổi tiếng, trừ trường hợp có sự cho phép của bản thân người đó (hay của gia đình người nổi tiếng trong trường hợp người này đã qua đời). Các án lệ trong lĩnh vực này cho thấy tên tranh chấp cần phải “hiếm” hoặc “nổi tiếng”, đồng thời phải “giống hệt” nhãn hiệu đăng ký để người thiệt hại có thể yêu cầu hủy bỏ nhãn hiệu vi phạm.

Tương tự luật của Pháp, điều 32 Luật Nhãn hiệu của Trung Quốc (sửa đổi năm 2014) cũng quy định cấm đăng ký nhãn hiệu mà vi phạm đến quyền cá nhân “đã tồn tại trước đó”, mà tên của người nổi tiếng cũng được coi là một trong những quyền cá nhân này.

Ở góc độ này, luật của Việt Nam có vẻ kém rõ ràng hơn. Điều 73 (3) Luật SHTT hiện hành không cho phép đăng ký nhãn hiệu trùng với tên hay biệt hiệu của “lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân của Việt Nam, của nước ngoài” nhưng lại không đề cập tới tên hay biệt hiệu người nổi tiếng nói chung. Tuy điều 73 (5) có quy định rằng dấu hiệu “làm hiểu sai lệch, gây nhầm lẫn hoặc có tính chất lừa dối người tiêu dùng về nguồn gốc xuất xứ, tính năng, công dụng, chất lượng, giá trị hoặc các đặc tính khác của hàng hóa, dịch vụ” cũng không thể được phép đăng ký, nó cũng khó có thể được coi là “vũ khí” hiệu nghiệm để hạn chế hành vi lợi dụng tên tuổi người khác để cạnh tranh không lành mạnh. Điều này cho thấy dường như đang có một “khoảng trống” trong luật của Việt Nam liên quan tới việc đăng ký nhãn hiệu trùng với tên người nổi tiếng.

Sự nổi tiếng của nhãn hiệu đóng vai trò quan trọng, quyết định khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Để tạo một môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển, luật về nhãn hiệu càng cần phải rõ ràng và hạn chế các tranh chấp có thể xảy ra. Vì thế, có lẽ cần phải có quy định hoặc giải thích cụ thể các khái niệm trong điều 73 (3) và điều 73 (5) của Luật SHTT, để thuận lợi cho việc áp dụng và hạn chế các hành vi cạnh tranh không lành mạnh nói trên.

Lê Thị Thiên Hương

BẢNG CÂU HỎI

Lâu nay, khi nói đến xây dựng thương hiệu, phần lớn chúng ta nghĩ nhiều đến cách thức truyền thông, quảng cáo, thiết kế logo, slogan – là việc thể hiện hình ảnh thương hiệu, nhưng để xây dựng được thương hiệu không đơn giản là vậy. Truyền thông quảng cáo là một trong những công cụ quan trọng để bán hàng, góp phần xây dựng và duy trì nhận diện thương hiệu, nhưng chức năng của truyền thông quảng cáo chỉ là bước trung gian, là công cụ kết nối giữa giá và giá trị, giữa thương hiệu và khách hàng chứ không phải nơi “bắt đầu” hay điểm “chuyển tiếp” của quá trình xây dựng và bảo vệ thương hiệu.

Tiếp thị thương hiệu và bảo vệ thương hiệu ngày nay đã khác, nó không còn là nhiệm vụ duy chỉ của bộ phận chức năng mà đã là trách nhiệm của toàn hệ thống kinh doanh. Khách hàng ngày nay đã thay đổi, họ không còn trả tiền chỉ cho sản phẩm hay dịch vụ, mà cho toàn bộ hệ thống kinh doanh. Một chiến dịch truyền thông hiệu quả là làm nổi bật được những lợi ích thương hiệu một cách sáng tạo, chứ không phải sáng tạo ra những giá trị trừu tượng mông lung khó lượng hoá và sở hữu.

Sản phẩm được làm ra từ nhà máy nhưng thương hiệu được định hình trong tâm trí người tiêu dùng và quá trình định hình thương hiệu trong tâm trí người tiêu dùng đòi hỏi thời gian với cả một chặng đường chinh phục trái tim khách hàng bằng sự hoàn thiện sản phẩm liên tục, chất lượng đảm bảo, hình ảnh thương hiệu nhất quán, phù hợp với người dùng và thời đại…

Xây dựng thương hiệu phải bắt đầu từ bên trong, khởi đầu với người lãnh đạo cao nhất của doanh nghiệp nhưng quyết định đến sự bền vững lại nằm ở từ những nhân sự có ít quyền lực nhất ở trong công ty. Có vậy mới tập hợp sức mạnh đội ngũ, tinh thần tự giác, tính nhất quán và cả sự kiểm soát nội bộ tránh những sự sai sót nhỏ nhưng gây hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra…có thể làm sụp đổ một thương hiệu nổi tiếng lâu đời.

Ngoài ra, việc sở hữu một thương hiệu mạnh với một ý tưởng thương hiệu độc đáo cũng không thể đảm bảo cho sự thành công vĩnh viễn của doanh nghiệp. Từ đó có thể thấy rằng “Một doanh nghiệp thành công không chỉ do sở hữu một thương hiệu nổi tiếng nhưng chắc chắn họ phải có một mô hình kinh doanh hiệu quả” và việc xây dựng và bảo vệ thương hiệu, trách nhiệm và quyền lực không chỉ gói gọn ở “Tổng hành dinh”.

Chính vì những lý do trên, việc đánh giá và nhận xét về sức khoẻ của một thương hiệu ngày nay không chỉ dừng lại ở phần bề nổi – truyền thông, mà còn phải xét đến những yếu tố nền tảng thương hiệu (Brand platform) – là nền móng sức mạnh thương hiệu, giúp doanh nghiệp thực sự sở hữu được các lợi thế cạnh tranh lâu dài và bền vững.

Từ quan điểm kể trên, Thời báo Kinh tế Sài Gòn, với sự tư vấn của các chuyên gia về xây dựng thương hiệu, đã thiết kế ra bảng câu hỏi dưới đây để qua đó chọn ra những doanh nghiệp xứng đáng để trao danh hiệu Thương hiệu Vàng TP. Hồ Chí Minh.

1. Tuân thủ pháp luật: 10 điểm Không Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
    a) Minh bạch tài chính (Doanh nghiệp có báo cáo tài chính không ? Báo cáo tài chính có được kiểm toán bởi tổ chức độp lập? Doanh nghiệp có công bố công khai báo cáo tài chính không?
4
    b) Công bố thông tin báo cáo tài chính đúng hạn và ít sai lệch không ? (dành cho doanh nghiệp niêm yết)
2
    c) Doanh nghiệp có áp dụng các quy định về vệ sinh an toàn thực thẩm, và các Tiêu chuẩn đo lường chất lượng và các tiêu chuẩn ngành, tiêu chuẩn chất lượng khác trong nước và quốc tế.
4
Diễn giải: ……………………………………………………………………….
2. Hiệu quả hoạt động: 10 điểm Năm 2017 Năm 2018 Năm 2019 Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
    a) Doanh thu
3
    b) Lợi nhuận
3
    c) Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận
3
    d) Tỉ lệ phần trăm doanh thu của từng sản phẩm (nhóm sản phẩm) đăng ký tham gia.
1
3. Đạo đức kinh doanh: 10 điểm Không Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
    a) Doanh nghiệp có xây dựng và áp dụng bộ chuẩn mực về đạo đức kinh doanh không? (nếu có xin liệt kê một số ý chính), trong đó bao gồm bảo vệ môi trường, chính sách minh bạch, phòng chống tham nhũng…
3
    b) Doanh nghiệp có quan tâm tạo ra nơi làm việc an toàn, thân thiện; có đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ cho người lao động không? (nếu có xin vui lòng cho biết những hoạt động đầu tư cụ thể cho mục tiêu này)
3
    c) Doanh nghiệp có xây dựng qui trình, có hệ thống tiếp nhận và xử lý khiếu nại của người tiêu dùng không? (nếu có xin cho biết trung bình thời gian giải quyết một khiếu nại mất bao lâu).
3
    d) Các nội dung khác:
    …………………………………………………………………………………….
1
4. Các hoạt động xã hội: 10 điểm Không Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
    a) Doanh nghiệp  có các hoạt động của xã hội hay không?
2
    b) Các hoạt động chăm lo đời sống cho nhân viên ?
  4
    c) Số tiền bình quân của doanh nghiệp chi ra hàng năm cho các hoạt động xã hội
4
    a) Doanh nghiệp  có các hoạt động của xã hội:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………  
    b) Các hoạt động chăm lo đời sống cho nhân viên:
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………  
    c) Số tiền bình quân của doanh nghiệp chi ra hàng năm cho các hoạt động xã hội:
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………  
5. Nhân sự và chính sách nhân sự: 10 điểm Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
a. Trình độ chuyên môn của người lao động (%): 3
Thạc sĩ :…%  ;Cử nhân/ kỹ sư:…% ;Lao động phổ thông/Lao động có tay nghề:…%;   Khác:…%
b. Doanh nghiệp có tuyển dụng lao động chuyên môn là người nước ngoài hay không? (bao nhiêu %). 1
Có:           Bao nhiêu;        % Không: 
c. Tỉ lệ tăng lương bình quân cho doanh nghiệp trong 3 năm gần nhất: 3
Năm 2017 Năm 2018 Năm 2019
?  % ? % ? %
d. Những chính sách thưởng và phúc lợi doanh nghiệp đang áp dụng cũng như các chương trình phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp hiện tại và cho tương lai: 2
e. Vài nét về văn hóa doanh nghiệp (nếu có):  1
6. Nghiên cứu và phát triển (R&D), giải pháp đổi mới sáng tạo bao gồm các giải pháp hữu ích: 10 điểm Không Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
    a) Doanh nghiệp có đầu tư cho R&D (hoặc doanh nghiệp có những chương trình nhằm phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, công nghệ) không? (nếu có xin cho biết tỉ lệ phần trăm trên doanh thu hàng năm dành cho hoạt động R&D hoặc chi phí hàng năm dành cho hoạt động phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật, công nghệ)
………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………….
4
    b) Các giải pháp đổi mới sáng tạo trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp ?
    2
    c) Công nghệ doanh nghiệp đang áp dụng cho quy trình sản xuất là do doanh nghiệp tự nghiên cứu hay nhập khẩu, tính cập nhật ?
Tự nghiên cứu         Nhập khẩu                  3
    d) Doanh nghiệp có chiến lược đầu tư và đổi mới công nghệ, quản lý bán hàng cho doanh nghiệp hay không ?
    1
7. Tầm nhìn chuyển giao thế hệ: 10 điểm Không Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
    a) Chiến lược phát triển nguồn nhân lực
3
    b) Có giải pháp áp dụng để đào tạo nguồn nhân lực
3
    c) Doanh nghiệp dành ra bao nhiêu phần trăm (%) trên doanh thu hàng năm để đầu tư cho nguồn nhân lực
4
a.Chiến lược phát triển nguồn nhân lực (nếu có): b.Có giải pháp áp dụng để đào tạo nguồn nhân lực (liệt kê nếu có): c.% doanh thu hằng năm để đầu tư cho nguồn nhân lực:
8. Quảng bá thương hiệu: 20 điểm Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
a. Sơ lược về tầm nhìn và mục tiêu định vị và phát triển thương hiệu của doanh nghiệp – và những hoạt động để thực hiện: 4
b. Các hoạt động quảng bá thương hiệu doanh nghiệp đang áp dụng: 4
c. Doanh nghiệp có kế hoạch và giải pháp bảo vệ thương hiệu hay không? (Các công cụ bảo vệ thương hiệu: (1) chống hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ; (2) sử dụng các biện pháp kỹ thuật, (3) sử dụng các rào cản tâm lý; (4) sử dụng rào cản chi phí chuyển đổi; (5) các chương trình khách hàng thường xuyên và các biện pháp khác của doanh nghiệp) 6
d. Doanh nghiệp có các báo cáo nghiên cứu về tiếp thị không? Nếu có xin tóm lược một số kết quả của báo cáo gần nhất về: Độ nhận biết thương hiệu như: Share of voice (SOV); Top of mind (TOM); Brand awareness; Các phản hồi đánh giá của khách hàng về thương hiệu nếu có… 6
9. Hệ thống quản lý và độ phủ của thương hiệu: 20 điểm Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
a) Cho biết thị phần sản phẩm/dịch vụ của doanh nghiệp, dựa theo nguồn dữ liệu nào? + Thị phần: + Nguồn dữ liệu: 8
b) Số lượng đại lý tiêu thụ của doanh nghiệp là bao nhiêu? Mức tăng hàng năm so với đối thủ cạnh tranh là ít, trung bình hay nhiều: + Số lượng đại lý tiêu thụ của doanh nghiệp: + Mức tăng hàng năm:  ít:            Trung bình:             Nhiều:            6
c) Những giải pháp doanh nghiệp đang và sẽ áp dụng để tiếp cận khách hàng trong thời đại của cuộc cách mạng số : 4
d) Để phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động cho doanh nghiệp, trong thời gian qua doanh nghiệp có nâng cấp hệ thống quản lý hay không ? 2
      Không    
     Có:  Những chương trình nào? …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
10. Chất lượng và an toàn: 20 điểm Điểm tối đa Điểm doanh nghiệp tự chấm
a. Tóm tắt tầm nhìn và chiến lược về chất lượng và công tác Quản lý rủi ro (risk management) của doanh nghiệp:   2
b. Doanh nghiệp có công bố hoặc đăng ký tiểu chuẩn chất lượng sản phẩm/dịch vụ không (nếu có liệt kê):  6
c. Các giải pháp quản lý chất lượng đang áp dụng để bảo đảm thực thi chính sách chất lượng đã công bố (nếu có liệt kê)? 4
d. Biện pháp nhằm cung cấp thông tin cho khách hàng một cách rõ ràng về tính năng, chất lượng sản phẩm/dịch vụ (nếu có liệt kê)? 4
e. Doanh nghiệp có đổi mới công nghệ để tiết kiệm nguyên vật liệu, giảm phát thải ra môi trường, sử dụng nguyên vật liệu thân môi trường hay không (nếu có liệt kê)? 2
f. Doanh nghiệp có đầu tư đổi mới công nghệ để tiết kiệm tiêu thụ điện năng, tiết kiệm năng lượng sử sụng, giảm mức tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch hay không (nếu có liệt kê) ? 2

** Lưu ý:

Hồ sơ đăng ký tham gia bình chọn Giải thưởng “Thương hiệu Vàng Thành phố Hồ Chí Minh” được lập thành 02 bộ và gửi bằng đường bưu điện hoặc gửi trực tiếp về trụ sở Thời báo Kinh tế Sài Gòn (Saigon Times Group), số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh hoặc trụ sở Sở Công Thương, Lầu 10, số 163 Hai Bà Trưng, Phường 6, Quận 3, Thành Phố Hồ Chí Minh. Hồ sơ đăng ký bao gồm:

    1. a) Phiếu đăng ký tham gia xét chọn Thương hiệu Vàng Thành phồ Hồ Chí Minh (đính kèm mẫu Phiếu đăng ký);
    1. b) Bản sao Báo cáo tài chính đã được kiểm toán của doanh nghiệp trong 3 năm liên tiếp trước năm xét chọn;
    1. c) Bản sao văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ của thương hiệu đăng ký xét chọn còn hiệu lực do cơ quan chức năng cấp;
    1. d) Bản sao giấy tờ về chất lượng của các sản phẩm thuộc thương hiệu đăng ký xét chọn còn hiệu lực theo quy định của pháp luật;
    1. e) Bản sao giấy chứng nhận Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001 hoặc bản sao giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng tương đương;
    1. f) Bản sao giấy chứng nhận ISO 14001, ISO 22000, ISO 17025, SA 8000, OHSAS 18001, HACCP, GMP, VietGap, Global Gap và bản sao các biên bản đánh giá giám định định kỳ hoặc tương đương (nếu có);
    1. g) Bản sao giấy chứng nhận các giải thưởng về chất lượng, uy tín thương hiệu (nếu có).

                       h) Tất cả các hồ sơ trên có đóng dấu xác nhận của doanh nghiệp.

QUY CHẾ

GIẢI THƯỞNG “THƯƠNG HIỆU VÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH”

(Ban hành kèm theo Quyết định số          /QĐ-UBND ngày   tháng 11 năm 2020 

của Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh)

Điều 1. Quy chế này quy định về trình tự, thủ tục việc bình chọn, tuyên dương thương hiệu sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ đạt giải thưởng “Thương hiệu Vàng Thành phố Hồ Chí Minh” (sau đây gọi tắt là Thương hiệu Vàng) và quyền lợi, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có thương hiệu sản phẩm được lựa chọn, cấp Giấy chứng nhận đạt danh hiệu Thương hiệu Vàng nhằm lựa chọn, tôn vinh những thương hiệu của sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ có chất lượng, giá trị sử dụng cao, được khởi tạo và thuộc sở hữu của doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh và được người tiêu dùng yêu thích lựa chọn.

Điều 2. Đối tượng, điều kiện tham gia

  1. Đối tượng tham gia

– Thương hiệu của sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ tham gia bình chọn (sau đây gọi tắt là thương hiệu) là thương hiệu được hình thành và thuộc sở hữu của doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (có trụ sở chính tại Thành phố Hồ Chí Minh); thương hiệu thuộc sở hữu của doanh nghiệp tham gia bình chọn được xây dựng tối thiểu 02 năm tính tới ngày tham gia bình chọn.

– Ưu tiên đối với các thương hiệu thuộc 04 nhóm ngành công nghiệp trọng yếu và 09 nhóm ngành dịch vụ chủ yếu.

  1. Điều kiện tham gia

– Doanh nghiệp đăng ký thương hiệu tham gia bình chọn phải chấp hành tốt mọi quy định trong sản xuất kinh doanh theo quy định của pháp luật.

– Thương hiệu tham gia bình chọn không vi phạm về bản quyền sở hữu và gian lận thương mại.

Điều 3. Nguyên tắc bình chọn

– Việc tổ chức bình chọn “Thương hiệu Vàng Thành phố Hồ Chí Minh” được thực hiện công khai minh bạch và tuân thủ các quy định của pháp luật theo từng lĩnh vực, ngành hàng.

– Một doanh nghiệp có thể đăng ký tham gia bình chọn một sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ đạt các tiêu chí đề ra sẽ được trao giải Thương hiệu Vàng Thành phố Hồ Chí Minh; định kỳ hàng năm Hội đồng bình chọn thực hiện thẩm tra lại các thương hiệu đã được bình chọn làm cơ sở để tiếp tục công nhận.

– Doanh nghiệp gửi hồ sơ tham gia bình chọn trên nguyên tắc tự nguyện, tự chịu trách nhiệm về các thông tin liên quan đến thương hiệu sản phẩm của mình.

Điều 4. Tiêu chí đăng ký xét chọn và tiêu chí xét chọn
  1. Tiêu chí đối với sản phẩm đăng ký xét chọn
  2. a) Là thương hiệu của sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam theo quy định của pháp luật;
    b) Thương hiệu được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam;
    c) Là thương hiệu của sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ có uy tín trên thị trường và thương hiệu khởi tạo và thuộc sở hữu của doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện bản sắc, đặc điểm gắn liền với Thành phố Hồ Chí Minh (nhắc đến thương hiệu, người tiêu dùng có thể nhận biết, hình dung hay liên tưởng ngay là sản phẩm của Thành phố Hồ Chí Minh)
  3. Tiêu chí đối với doanh nghiệp có sản phẩm đăng ký xét chọn
  4. a) Là doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam, đăng ký sản xuất, kinh doanh và có trụ sở chính trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh;
    b) Là chủ sở hữu văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ của thương hiệu đăng ký              xét chọn;
    c) Có thời gian sở hữu thương hiệu tối thiểu từ 02 năm liên tiếp trước năm xét chọn;
    d) Tuân thủ các quy định của pháp luật về hoạt động sản xuất, đầu tư, kinh doanh, bảo vệ môi trường, lao động, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ về tài chính, thuế và các nghĩa vụ khác đối với ngân sách nhà nước.
  5. Tiêu chí, thang điểm: (Theo mục II của Phiếu đăng ký tham gia bình chọn)
Điều 5. Hồ sơ đăng ký tham gia
Hồ sơ đăng ký tham gia bình chọn Giải thưởng “Thương hiệu Vàng Thành phố Hồ Chí Minh” được lập thành 02 bộ và gửi bằng đường bưu điện hoặc gửi trực tiếp về trụ sở Thời báo Kinh tế Sài Gòn (Saigon Times Group), số 35 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh hoặc trụ sở Sở Công Thương, số 163 Hai Bà Trưng, Phường 6, Quận 3, Thành Phố Hồ Chí Minh. Hồ sơ đăng ký bao gồm:
    a) Phiếu đăng ký tham gia xét chọn Thương hiệu Vàng Thành phồ Hồ Chí Minh (đính kèm mẫu Phiếu đăng ký);
    b) Bản sao Báo cáo tài chính đã được kiểm toán của doanh nghiệp trong 3 năm liên tiếp trước năm xét chọn;
    c) Bản sao văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ của thương hiệu đăng ký xét chọn còn hiệu lực do cơ quan chức năng cấp;
    d) Bản sao giấy tờ về chất lượng của các sản phẩm thuộc thương hiệu đăng ký xét chọn còn hiệu lực theo quy định của pháp luật;
    e) Bản sao giấy chứng nhận Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001 hoặc bản sao giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng tương đương;
    g) Bản sao giấy chứng nhận ISO 14001, ISO 22000, ISO 17025, SA 8000, OHSAS 18001, HACCP, GMP, VietGap, Global Gap và bản sao các biên bản đánh giá giám định định kỳ hoặc tương đương (nếu có);
    h) Bản sao giấy chứng nhận các giải thưởng về chất lượng, uy tín thương hiệu (nếu có).
Lưu ý: Tất cả các hồ sơ trên có đóng dấu xác nhận của doanh nghiệp.

Điều 6. Quy trình bình chọn
– Bước 1: Doanh nghiệp có thương hiệu của sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ đáp ứng các tiêu chí của Chương trình nộp hồ sơ đăng ký tham gia bình chọn.
– Bước 2: Tiến hành lấy ý kiến bình chọn của người tiêu dùng về mức độ nhận biết thương hiệu, sự yêu thích và tính công dụng của sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ thông qua hệ thống bình chọn online trên website chính thức của Giải thưởng.
– Bước 3: Trên cơ sở các tiêu chí xét chọn và ý kiến bình chọn của người tiêu dùng và căn cứ hồ sơ, thông tin kiểm tra, Hội đồng bình chọn đánh giá, chấm điểm và quyết định các thương hiệu của sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ đạt giải; trình Ban Tổ chức Giải thưởng thông qua, trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, công nhận.
– Bước 4: Tổ chức Lễ tuyên dương và trao giải.
– Bước 5: Truyền thông quảng bá về các thương hiệu đạt giải trên các phương tiện truyền thông của Thành phố Hồ Chí Minh.

Điều 7. Thời gian và địa điểm nộp hồ sơ

– Thời gian: việc tổ chức bình chọn được tổ chức định kỳ hàng năm, bắt đầu từ năm 2020. Các năm tiếp theo, Hội đồng bình chọn tiếp tục bình chọn các thương hiệu sản phẩm mới mở rộng đối với các lĩnh vực, ngành nghề khác. Đồng thời, thẩm tra lại các sản phẩm đã được bình chọn làm cơ sở để tiếp tục công nhận.

– Địa điểm: Thực hiện trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Địa điểm tiếp nhận hồ sơ và sản phẩm đăng ký tại trụ sở Thời báo Kinh tế Sài Gòn hoặc Trụ sở Sở Công Thương TP.Hồ Chí Minh.

Điều 8. Tổ chức bình chọn

1. Trên cơ sở thực tế hồ sơ về thương hiệu đăng ký tham gia bình chọn, công bố trên trang website của Chương trình để người tiêu dùng bình chọn.

2. Hội đồng bình chọn căn cứ kết quả bình chọn của người tiêu dùng và các tiêu chí, bảng điểm để xét chọn cụ thể cho từng ngành, lĩnh vực trên nguyên tắc độc lập, khách quan, công bằng.

3. Thương hiệu đạt danh hiệu “Thương hiệu Vàng Thành phố Hồ Chí Minh” phải đạt tổng điểm từ 70% số điểm trên tổng số điểm của Hội đồng bình chọn và người tiêu dùng bình chọn (Tổng số điểm: 150 điểm. Trong đó: số điểm của Hội đồng bình chọn: 130 điểm; số điểm của người tiêu dùng bình chọn: 20 điểm).

4. Thống nhất, thông qua và công khai danh sách các thương hiệu được Hội đồng bình chọn trên các ấn phẩm của Thời báo Kinh tế Sài Gòn và trên trang thông tin điện tử của Thành phố để ghi nhận các ý kiến phản ánh trong vòng 15 ngày kể từ ngày thông báo và giải quyết các ý kiến phản ánh (nếu có).

5. Chủ tịch Hội đồng bình chọn báo cáo Ban Tổ chức Giải thưởng về kết quả bình chọn. Sau khi thông qua kết quả bình chọn do Hội đồng bình chọn đề xuất, Ban Tổ chức Giải thưởng trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt kết quả bình chọn, ban hành Quyết định công nhận và trao Giấy chứng nhận.

6. Tổ chức Lễ Tuyên dương và trao giải.

Điều 9. Cơ cấu tổ chức Hội đồng bình chọn

1. Cơ cấu tổ chức Hội đồng bình chọn:

– Chủ tịch Hội đồng: Đại diện Lãnh đạo Thời báo Kinh tế Sài Gòn.

– Phó Chủ tịch Hội đồng: Đại diện Lãnh đạo Sở Công Thương.

– Thành viên Hội đồng: Đại diện Lãnh đạo một số Hiệp hội, Hội ngành nghề có liên quan và các chuyên gia trong lĩnh vực thương hiệu.

Việc xem xét, đề cử các thành viên tham gia Hội đồng bình chọn do Thời báo Kinh tế Sài Gòn phối hợp Sở Công Thương thực hiện và ký ban hành Quyết định thành lập Hội đồng bình chọn.

2. Nhiệm vụ Hội đồng bình chọn

– Căn cứ kết quả bình chọn của người tiêu dùng và các tiêu chí, bảng điểm để xét chọn cụ thể cho từng ngành, lĩnh vực trên nguyên tắc độc lập, khách quan, công bằng.

– Tham khảo ý kiến nhận xét của các hội ngành nghề, độc giả và giải quyết các phản ánh, khiếu nại liên quan đến các thương hiệu được chọn (nếu có).

– Báo cáo Ban Tổ chức Giải thưởng về kết quả bình chọn để xem xét, trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố công nhận.

Điều 10. Công nhận kết quả và trao Giấy chứng nhận

1. Thương hiệu được trao Giấy chứng nhận phải đáp ứng các quy định tại Điều 2 và Điều 4 Quy chế này; được người tiêu dùng và Hội đồng bình chọn chấm điểm. Cơ cấu và số lượng thương hiệu được trao Giấy chứng nhận do Hội đồng bình chọn quyết định.

2. Căn cứ kết quả bình chọn, Ban Tổ chức Giải thưởng trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt kết quả bình chọn, ban hành Quyết định công nhận và trao Giấy chứng nhận.

3. Giấy chứng nhận Thương hiệu Vàng có giá trị 02 năm tính từ ngày được trao.

Điều 11. Tổ chức trao giải

1. Ủy ban nhân dân Thành phố trao Giấy chứng nhận cho các thương hiệu sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ được công nhận.

2. Lễ trao Giấy chứng nhận được tổ chức vào dịp cuối năm.

3. Khuyến khích các hiệp hội ngành nghề, các cơ quan, đơn vị thông tin truyền thông, các doanh nghiệp tham gia, phối hợp thực hiện các hoạt động tuyên truyền về công tác bình chọn, tổ chức tôn vinh và quảng bá cho các thương hiệu được trao giải.

Điều 12. Quyền lợi và trách nhiệm của doanh nghiệp có Thương hiệu được công nhận Thương hiệu Vàng

  1. Quyền lợi

– Được giới thiệu trong các danh mục xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư của Thành phố.

– Được tham gia vào chương trình xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư của Thành phố trong và ngoài nước.

– Được hỗ trợ chi phí quảng bá thương hiệu trên các ấn phẩm của Thời báo Kinh tế Sài Gòn và trên trang thông tin điện tử của thành phố trong thời gian sản phẩm được bình chọn.

– Được ưu tiên trong hỗ trợ kết nối ngân hàng – doanh nghiệp để vay vốn sản xuất kinh doanh theo các chương trình của Thành phố hoặc của Trung ương triển khai trên địa bàn Thành phố.

– Được ưu tiên tham gia trong các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp của thành phố như kích cầu đầu tư; đổi mới công nghệ, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất; chương trình đào tạo nhân lực quản trị và công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm được công nhận; 

– Được ưu tiên tham gia vào các sự kiện kết nối cung – cầu với các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

– Được hỗ trợ trong việc đào tạo, cập nhật kiến thức và kỹ năng chuyên môn về xây dựng và phát triển thương hiệu.

– Được sử dụng logo của Thương hiệu Vàng Thành phố Hồ Chí Minh trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

  1. Trách nhiệm:

Trong thời hạn thương hiệu được công nhận và đã được cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp phải có trách nhiệm:

– Đảm bảo duy trì sản xuất và phát triển sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ được công nhận với tiêu chuẩn sản xuất, kinh doanh theo đúng cam kết tại hồ sơ đăng ký tham gia bình chọn.

– Phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan đề xuất, xây dựng và thực hiện các giải pháp, kế hoạch, chính sách nhằm hỗ trợ phát triển thương hiệu được trao giải.

– Định kỳ hàng năm, báo cáo về cơ quan thường trực của Chương trình bình chọn (Sở Công Thương) về kết quả hỗ trợ từ các chính sách và các ưu đãi hỗ trợ khác liên quan của Nhà nước cho đầu tư phát triển sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ.

– Chịu trách nhiệm hoàn toàn đối với thông tin về sản phẩm đăng ký và các thông tin liên quan khác đã cung cấp cho Ban Tổ chức; phối hợp Hội đồng bình chọn giải quyết các khiếu nại liên quan đến kết quả bình chọn thương hiệu của doanh nghiệp tham gia Chương trình (nếu có).

Điều 13. Giải quyết khiếu nại

– Thời hiệu xử lý khiếu nại với sản phẩm, dịch vụ tham gia bình chọn là 15 ngày kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền công bố danh sách sản phẩm được bình chọn đạt Thương hiệu Vàng. 

– Hội đồng bình chọn có trách nhiệm thụ lý giải quyết khiếu nại liên quan đến kết quả bình chọn trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày nhận được đơn khiếu nại. 

Điều 14. Thu hồi giấy chứng nhận

Trong trường hợp sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ được công nhận bị phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc vi phạm quy chế bình chọn, tùy theo mức độ vi phạm mà Ban Chỉ đạo Chương trình bình chọn có thể xử lý hoặc thu hồi lại giấy chứng nhận.

Điều 15. Kinh phí thực hiện

Kinh phí tổ chức bình chọn thương hiệu sản phẩm; nhóm sản phẩm; hàng hóa, dịch vụ đạt giải “Thương hiệu Vàng Thành phố Hồ Chí Minh” sử dụng từ nguồn ngân sách Thành phố và nguồn xã hội hóa theo quy định của pháp luật.

Điều 16. Điều khoản thi hành

Thủ trưởng các sở, ban, ngành Thành phố, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các quận, huyện, hiệp hội, hội ngành nghề và các đơn vị liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được phân công tại Kế hoạch tổ chức bình chọn, triển khai thực hiện tốt Quy chế này.

Quy chế này là căn cứ, cơ sở để Hội đồng bình chọn xây dựng tiêu chí, bảng chấm điểm chi tiết cho từng nhóm ngành hàng, lĩnh vực cụ thể. 

Trong quá trình tổ chức thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc đề nghị các cơ quan, đơn vị kịp thời phản ánh về cơ quan thường trực (Sở Công Thương) để tổng hợp, báo cáo, tham mưu trình Ủy ban nhân dân Thành phố xem xét, giải quyết./.

Danh sách hội đồng bình chọn

Ông Trần Minh Hùng

Tổng biên tập nhóm Thời báo Kinh tế Sài Gòn - Chủ tịch Hội đồng Bình chọn

Ông Trần Minh Hùng

Ông Nguyễn Phương Đông

Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM - Phó Chủ tịch Hội đồng Bình chọn

Ông Nguyễn Phương Đông

Ông Võ Trí Thành

Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh - Thành viên Hội đồng Bình chọn

Ông Võ Trí Thành

Ông Phạm Phú Ngọc Trai

Chủ tịch GIBC - Thành viên Hội đồng Bình chọn

Ông Phạm Phú Ngọc Trai

Ông Trần Hoàng

Chủ tịch Hiệp hội Marketing - Thành viên Hội đồng Bình chọn

Ông Trần Hoàng

Bà Nguyễn Phi Vân

Chủ tịch Công ty Retail & Franchise Asia, Chuyên gia quốc tế về thương hiệu - Thành viên Hội đồng Bình chọn

Bà Nguyễn Phi Vân

Ông Bùi Thanh Tráng

Trưởng khoa Kinh doanh Quốc tế & Marketing Đại học Kinh tế TPHCM - Thành viên Hội đồng Bình chọn

Ông Bùi Thanh Tráng

Ông Chu Tiến Dũng

Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TPHCM - Thành viên Hội đồng Bình chọn

Ông Chu Tiến Dũng

PGS.TS Trần Hà Minh Quân

Viện trưởng Viện ISB Đại học Kinh tế TPHCM - Thành viên Hội đồng Bình chọn

PGS.TS Trần Hà Minh Quân